Quản Lý Việc Tăng Cân Do Thuốc Ở Bệnh Nhân Tâm Thần Phân Liệt Bằng Semaglutide
|
Được tóm tắt & phiên dịch bởi Nguyễn Tiến Đạt, BA, ScM
|
Đăng vào ngày 20 tháng 3 năm 2026
|
Những người mắc bệnh tâm thần phân liệt phải đối mặt với nguy cơ tử vong sớm cao hơn đáng kể, chủ yếu do bệnh tim mạch. Thuốc chống loạn thần thế hệ thứ hai, đặc biệt là clozapine và olanzapine, gia tăng nguy cơ tăng cân, kháng insulin và các rối loạn chuyển hóa khác. Semaglutide, một chất chủ vận thụ thể peptide giống glucagon-1 (GLP-1), đã chứng minh hiệu quả trong việc giảm cân và giảm thiểu nguy cơ tim mạch. Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí của Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ đã đánh giá liệu semaglutide có thể cải thiện các thông số chuyển hóa ở bệnh nhân tâm thần phân liệt đang điều trị bằng thuốc chống loạn thần hay không.
Nguồn Tài Trợ: Chính Phủ Đan Mạch
Thử nghiệm đã tuyển chọn 73 người trưởng thành mắc chứng rối loạn thuộc phổ tâm thần phân liệt, với độ tuổi trung bình là 35 tuổi. Những người tham gia đã được điều trị bằng olanzapine hoặc clozapine trong khoảng một đến hai năm trước khi tham gia. Nhóm nghiên cứu có chỉ số khối cơ thể trung bình khoảng 36, tương đương với tình trạng béo phì, mặc dù chỉ khoảng 5% được chẩn đoán chính thức mắc bệnh tiểu đường loại 2. Kết quả xét nghiệm ban đầu cho thấy mức hemoglobin A1c trung bình là 5,5%, cho thấy hầu hết người tham gia không bị tiểu đường rõ rệt khi bắt đầu nghiên cứu.
Người tham gia được phân ngẫu nhiên để nhận tiêm dưới da mỗi tuần một lần với giả dược hoặc semaglutide. Thuốc được bắt đầu với liều 0,25 mg mỗi tuần, tăng lên 0,5 mg sau bốn tuần và tăng lên 1,0 mg vào tuần thứ tám. Semaglutide phát huy tác dụng chuyển hóa thông qua việc kích hoạt thụ thể GLP-1, dẫn đến tăng tiết insulin, ức chế giải phóng glucagon, làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày, tăng cảm giác no và giảm cảm giác thèm ăn.
Sau 26 tuần, bệnh nhân được điều trị bằng semaglutide cho thấy sự giảm đáng kể mức hemoglobin A1c so với nhóm dùng giả dược. Điều trị cũng liên quan đến sự giảm đáng kể trọng lượng cơ thể, chỉ số khối cơ thể và tổng khối lượng mỡ. Ngoài ra, các phát hiện thăm dò cho thấy sự giảm phụ thuộc nicotine và tiêu thụ rượu ở những bệnh nhân dùng semaglutide. Do cỡ mẫu nhỏ và thời gian hạn chế, cần tiến hành các thử nghiệm lớn hơn với phân bổ điều trị cân bằng hơn để xác nhận những phát hiện này và xác định rõ hơn vai trò của các chất chủ vận thụ thể GLP-1 trong việc kiểm soát rối loạn chuyển hóa liên quan đến thuốc chống loạn thần ở bệnh tâm thần phân liệt.
Nguồn Tài Trợ: Chính Phủ Đan Mạch
Thử nghiệm đã tuyển chọn 73 người trưởng thành mắc chứng rối loạn thuộc phổ tâm thần phân liệt, với độ tuổi trung bình là 35 tuổi. Những người tham gia đã được điều trị bằng olanzapine hoặc clozapine trong khoảng một đến hai năm trước khi tham gia. Nhóm nghiên cứu có chỉ số khối cơ thể trung bình khoảng 36, tương đương với tình trạng béo phì, mặc dù chỉ khoảng 5% được chẩn đoán chính thức mắc bệnh tiểu đường loại 2. Kết quả xét nghiệm ban đầu cho thấy mức hemoglobin A1c trung bình là 5,5%, cho thấy hầu hết người tham gia không bị tiểu đường rõ rệt khi bắt đầu nghiên cứu.
Người tham gia được phân ngẫu nhiên để nhận tiêm dưới da mỗi tuần một lần với giả dược hoặc semaglutide. Thuốc được bắt đầu với liều 0,25 mg mỗi tuần, tăng lên 0,5 mg sau bốn tuần và tăng lên 1,0 mg vào tuần thứ tám. Semaglutide phát huy tác dụng chuyển hóa thông qua việc kích hoạt thụ thể GLP-1, dẫn đến tăng tiết insulin, ức chế giải phóng glucagon, làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày, tăng cảm giác no và giảm cảm giác thèm ăn.
Sau 26 tuần, bệnh nhân được điều trị bằng semaglutide cho thấy sự giảm đáng kể mức hemoglobin A1c so với nhóm dùng giả dược. Điều trị cũng liên quan đến sự giảm đáng kể trọng lượng cơ thể, chỉ số khối cơ thể và tổng khối lượng mỡ. Ngoài ra, các phát hiện thăm dò cho thấy sự giảm phụ thuộc nicotine và tiêu thụ rượu ở những bệnh nhân dùng semaglutide. Do cỡ mẫu nhỏ và thời gian hạn chế, cần tiến hành các thử nghiệm lớn hơn với phân bổ điều trị cân bằng hơn để xác nhận những phát hiện này và xác định rõ hơn vai trò của các chất chủ vận thụ thể GLP-1 trong việc kiểm soát rối loạn chuyển hóa liên quan đến thuốc chống loạn thần ở bệnh tâm thần phân liệt.