Ngăn Ngừa Đột Quỵ Tái Phát Ở Bệnh Nhân Tiểu Đường Bằng Liraglutide
|
Được tóm tắt bởi Nguyễn Tiến Đạt, BA, ScM
Được phiên dịch bởi Lê Phương Quỳnh Nhi, BA |
Đăng vào ngày 28 tháng 11 năm 2025
|
Những người mắc bệnh tiểu đường phải đối mặt với nguy cơ đột quỵ do thiếu máu cục bộ cao hơn và họ có nhiều khả năng gặp phải các biến cố tái phát. Các nghiên cứu trước đây cho thấy việc kiểm soát đường huyết đơn thuần - dù bằng insulin hay sulfonylurea - không thể giải thích đầy đủ cho nguy cơ này, điều này cho thấy các cơ chế bổ sung như viêm hoặc kháng insulin có thể góp phần gây tái phát. Với sự hỗ trợ từ chính phủ Trung Quốc, một nghiên cứu đã được tiến hành để đánh giá liệu liraglutide có thể làm giảm nguy cơ đột quỵ và cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) ở bệnh nhân tiểu đường hay không.
Thử nghiệm giai đoạn 3 đã tuyển chọn 636 người tham gia với độ tuổi trung bình khoảng 64. Tất cả đều bị đột quỵ do thiếu máu cục bộ cấp tính nguy cơ thấp hoặc đột quỵ não thoáng qua nguy cơ cao. Nguy cơ đột quỵ thấp tương ứng với điểm số 3 hoặc thấp hơn trên thang điểm đột quỵ của National Institutes of Health Stroke Scale, trong khi nguy cơ đột quỵ não thoáng qua cao tương ứng với số điểm là ABCD2 từ 4 trở lên (với 7 là mức độ nghiêm trọng cao nhất). Khoảng 90% người tham gia mắc bệnh tiểu đường tuýp 2, và lượng đường trong máu trung bình khi nhập viện là khoảng 200 mg/dL. Khoảng một phần tư đã từng bị đột quỵ do thiếu máu cục bộ, và 3% đã từng bị TIA. Hầu hết đều đang được điều trị bằng thuốc chống huyết khối và hạ lipid máu.
Những người tham gia được phân ngẫu nhiên để dùng liraglutide hoặc giả dược, tiêm dưới da. Liều dùng liraglutide bắt đầu ở mức 0,6 mg mỗi ngày, tăng lên 1,2 mg vào tuần thứ hai và đạt liều duy trì 1,8 mg sau tuần thứ ba. Liraglutide là một chất chủ vận thụ thể GLP-1 thường được sử dụng để điều trị bệnh tiểu đường tuýp 2 với lợi ích kiểm soát cân nặng, giảm viêm và bảo vệ tim mạch.
Sau 90 ngày điều trị, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng tiêm liraglutide dưới da hàng ngày giúp giảm 44% nguy cơ đột quỵ tái phát. Phân tích nhóm nhỏ cho thấy lợi ích này rõ rệt nhất ở nam giới dưới 65 tuổi có chỉ số khối cơ thể dưới 25. Giảm nguy cơ đột quỵ do thiếu máu cục bộ có thể liên quan đến khả năng ức chế kết tập tiểu cầu của chất chủ vận thụ thể GLP-1 thông qua kích hoạt các con đường tổng hợp nitric oxide nội mô và adenosine monophosphate vòng của tiểu cầu, từ đó hạn chế sự hình thành huyết khối.
Thử nghiệm giai đoạn 3 đã tuyển chọn 636 người tham gia với độ tuổi trung bình khoảng 64. Tất cả đều bị đột quỵ do thiếu máu cục bộ cấp tính nguy cơ thấp hoặc đột quỵ não thoáng qua nguy cơ cao. Nguy cơ đột quỵ thấp tương ứng với điểm số 3 hoặc thấp hơn trên thang điểm đột quỵ của National Institutes of Health Stroke Scale, trong khi nguy cơ đột quỵ não thoáng qua cao tương ứng với số điểm là ABCD2 từ 4 trở lên (với 7 là mức độ nghiêm trọng cao nhất). Khoảng 90% người tham gia mắc bệnh tiểu đường tuýp 2, và lượng đường trong máu trung bình khi nhập viện là khoảng 200 mg/dL. Khoảng một phần tư đã từng bị đột quỵ do thiếu máu cục bộ, và 3% đã từng bị TIA. Hầu hết đều đang được điều trị bằng thuốc chống huyết khối và hạ lipid máu.
Những người tham gia được phân ngẫu nhiên để dùng liraglutide hoặc giả dược, tiêm dưới da. Liều dùng liraglutide bắt đầu ở mức 0,6 mg mỗi ngày, tăng lên 1,2 mg vào tuần thứ hai và đạt liều duy trì 1,8 mg sau tuần thứ ba. Liraglutide là một chất chủ vận thụ thể GLP-1 thường được sử dụng để điều trị bệnh tiểu đường tuýp 2 với lợi ích kiểm soát cân nặng, giảm viêm và bảo vệ tim mạch.
Sau 90 ngày điều trị, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng tiêm liraglutide dưới da hàng ngày giúp giảm 44% nguy cơ đột quỵ tái phát. Phân tích nhóm nhỏ cho thấy lợi ích này rõ rệt nhất ở nam giới dưới 65 tuổi có chỉ số khối cơ thể dưới 25. Giảm nguy cơ đột quỵ do thiếu máu cục bộ có thể liên quan đến khả năng ức chế kết tập tiểu cầu của chất chủ vận thụ thể GLP-1 thông qua kích hoạt các con đường tổng hợp nitric oxide nội mô và adenosine monophosphate vòng của tiểu cầu, từ đó hạn chế sự hình thành huyết khối.