Tiêm vắc-xin BCG nhắc lại không ngăn ngừa được bệnh lao ở thanh thiếu niên
|
Được tóm tắt bởi Nguyễn Tiến Đạt, BA, ScM
Được phiên dịch bởi Lê Phương Quỳnh Nhi, BA |
Đăng vào ngày 2 tháng 6 năm 2025
|
Bệnh lao vẫn đang là gánh nặng lớn đối với sức khỏe cộng đồng tại Việt Nam và trên toàn thế giới, gây ra hơn 1 triệu ca tử vong mỗi năm. Mặc dù vắc-xin BCG đã được sử dụng trong nhiều thập kỷ để ngăn ngừa nhiễm trùng, nhưng tác dụng bảo vệ của nó giảm dần theo thời gian. Ngày càng có nhiều sự quan tâm đến việc tìm hiểu liệu việc tiêm lại vắc-xin BCG có thể phục hồi khả năng miễn dịch hay không. Với sự hỗ trợ của Quỹ Bill & Melinda Gates, một nghiên cứu đã được tiến hành để đánh giá tác động của việc tiêm lại vắc-xin BCG đối với công tác phòng ngừa bệnh lao.
Thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 2 đã được thực hiện tại Nam Phi và tuyển dụng 1.836 thanh thiếu niên âm tính với HIV từ 10 đến 18 tuổi có kết quả xét nghiệm âm tính với Mycobacterium tuberculosis bằng xét nghiệm QuantiFERON-TB. Những người tham gia được chỉ định ngẫu nhiên để tiêm vắc-xin BCG hoặc giả dược. Bảy mươi mốt ngày sau khi tiêm vắc-xin, các nhà nghiên cứu đã quan sát thấy sự gia tăng tế bào T CD4+ đặc hiệu kháng nguyên và tần suất tế bào lympho CD4+ sản xuất cytokine cao hơn ở nhóm BCG. Mặc dù có phản ứng miễn dịch này, việc tiêm lại vắc-xin BCG không làm giảm nguy cơ nhiễm trùng. Phát hiện này trái ngược với nghiên cứu trước đó cho thấy tỷ lệ hiệu quả là 45,4%. Sự khác biệt này không phải do sự khác biệt về chủng vắc-xin hoặc định nghĩa ca bệnh. Thay vào đó, sự khác biệt có thể bắt nguồn từ đặc điểm nhân khẩu học rộng hơn của người tham gia, việc sử dụng xét nghiệm QuantiFERON-TB khác hoặc — có khả năng nhất — giảm lây truyền bệnh lao trong thời gian phong tỏa vì COVID-19, điều này có khả năng cũng ức chế tỷ lệ nhiễm trùng ở nhóm dùng giả dược.
Thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 2 đã được thực hiện tại Nam Phi và tuyển dụng 1.836 thanh thiếu niên âm tính với HIV từ 10 đến 18 tuổi có kết quả xét nghiệm âm tính với Mycobacterium tuberculosis bằng xét nghiệm QuantiFERON-TB. Những người tham gia được chỉ định ngẫu nhiên để tiêm vắc-xin BCG hoặc giả dược. Bảy mươi mốt ngày sau khi tiêm vắc-xin, các nhà nghiên cứu đã quan sát thấy sự gia tăng tế bào T CD4+ đặc hiệu kháng nguyên và tần suất tế bào lympho CD4+ sản xuất cytokine cao hơn ở nhóm BCG. Mặc dù có phản ứng miễn dịch này, việc tiêm lại vắc-xin BCG không làm giảm nguy cơ nhiễm trùng. Phát hiện này trái ngược với nghiên cứu trước đó cho thấy tỷ lệ hiệu quả là 45,4%. Sự khác biệt này không phải do sự khác biệt về chủng vắc-xin hoặc định nghĩa ca bệnh. Thay vào đó, sự khác biệt có thể bắt nguồn từ đặc điểm nhân khẩu học rộng hơn của người tham gia, việc sử dụng xét nghiệm QuantiFERON-TB khác hoặc — có khả năng nhất — giảm lây truyền bệnh lao trong thời gian phong tỏa vì COVID-19, điều này có khả năng cũng ức chế tỷ lệ nhiễm trùng ở nhóm dùng giả dược.