Đánh giá Tecovirimat ở bệnh nhân nhập viện mắc bệnh đậu mùa khỉ
|
Được tóm tắt bởi Nguyễn Tiến Đạt, BA, ScM
Được phiên dịch bởi Lê Phương Quỳnh Nhi, BA |
Đăng vào ngày 14 tháng 5 năm 2025
|
Kể từ khi lây lan toàn cầu trong đợt bùng phát năm 2022, bệnh đậu mùa khỉ đã được kiểm soát hiệu quả ở hầu hết các nơi trên thế giới. Tuy nhiên, các trường hợp vẫn tiếp tục gia tăng ở Châu Phi cận Sahara, đặc biệt là ở Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC). Hiện tại, không có phương pháp điều trị kháng vi-rút cụ thể nào được chấp thuận cho bệnh đậu mùa khỉ. Để ứng phó với gánh nặng ngày càng tăng, Viện Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm Quốc gia Hoa Kỳ (NIAID) đã hợp tác với Bộ Y tế Congo để nghiên cứu hiệu quả của tecovirimat như một phương pháp điều trị nhiễm trùng đậu mùa khỉ.
Thử nghiệm lâm sàng được tiến hành từ tháng 10 năm 2022 đến tháng 7 năm 2024 tại hai tỉnh của DRC. Thử nghiệm đã tuyển dụng 597 bệnh nhân nhập viện đang được chăm sóc hỗ trợ tiêu chuẩn, bao gồm giảm triệu chứng, hỗ trợ dinh dưỡng, chăm sóc da và vệ sinh hầu họng. Độ tuổi trung bình của những người tham gia là khoảng 12 tuổi và thời gian tuyển dụng trung bình là sáu ngày sau khi xuất hiện triệu chứng. Khi bắt đầu, DNA của virus đậu mùa khỉ clade I (MPXV) đã được phát hiện trong các tổn thương của hơn 95% bệnh nhân và trong 86% tăm bông lấy mẫu dịch hầu họng. Nhiễm virus huyết xảy ra ở 54% các trường hợp. Chỉ có 4% người tham gia đã được tiêm vắc-xin đậu mùa trước đó. Do tình trạng dinh dưỡng rất quan trọng đối với quá trình hấp thụ thuốc, nên chế độ ăn uống hỗ trợ đảm bảo lượng calo tối thiểu là 600 kilocalorie mỗi ngày, điều này đặc biệt có liên quan vì 18% người tham gia bị suy dinh dưỡng.
Ngoài chế độ chăm sóc tiêu chuẩn, những người tham gia được phân ngẫu nhiên để dùng tecovirimat đường uống hoặc giả dược. Ban đầu Tecovirimat được phát triển để điều trị bệnh đậu mùa và hiện đang được nghiên cứu về hiệu quả chống lại các loại virus đậu mùa khác như đậu mùa khỉ và đậu mùa thỏ. Thuốc hoạt động bằng cách liên kết với protein vỏ VP37 của virus, do đó phá vỡ sự hình thành các virion trưởng thành và ngăn chặn sự lây truyền tiếp theo. Quá trình điều trị được tiếp tục cho đến khi tổn thương được giải quyết. Tuy nhiên, nghiên cứu phát hiện ra rằng tecovirimat không làm giảm đáng kể thời gian tồn tại của các triệu chứng hoặc đẩy nhanh quá trình thanh thải virus vào ngày thứ 14 so với giả dược. Đáng chú ý, tỷ lệ tử vong trong số những người tham gia nghiên cứu là 1,7%, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình toàn quốc là 4,6%. Việc giảm tỷ lệ tử vong này có thể là do dịch vụ chăm sóc nội trú toàn diện và hỗ trợ dinh dưỡng được cung cấp. Các tác giả nhấn mạnh nhu cầu nghiên cứu thêm để tối ưu hóa liều dùng tecovirimat, vì các hướng dẫn hiện tại chủ yếu dựa trên mô hình động vật và dữ liệu dược động học từ những người tình nguyện khỏe mạnh.
Thử nghiệm lâm sàng được tiến hành từ tháng 10 năm 2022 đến tháng 7 năm 2024 tại hai tỉnh của DRC. Thử nghiệm đã tuyển dụng 597 bệnh nhân nhập viện đang được chăm sóc hỗ trợ tiêu chuẩn, bao gồm giảm triệu chứng, hỗ trợ dinh dưỡng, chăm sóc da và vệ sinh hầu họng. Độ tuổi trung bình của những người tham gia là khoảng 12 tuổi và thời gian tuyển dụng trung bình là sáu ngày sau khi xuất hiện triệu chứng. Khi bắt đầu, DNA của virus đậu mùa khỉ clade I (MPXV) đã được phát hiện trong các tổn thương của hơn 95% bệnh nhân và trong 86% tăm bông lấy mẫu dịch hầu họng. Nhiễm virus huyết xảy ra ở 54% các trường hợp. Chỉ có 4% người tham gia đã được tiêm vắc-xin đậu mùa trước đó. Do tình trạng dinh dưỡng rất quan trọng đối với quá trình hấp thụ thuốc, nên chế độ ăn uống hỗ trợ đảm bảo lượng calo tối thiểu là 600 kilocalorie mỗi ngày, điều này đặc biệt có liên quan vì 18% người tham gia bị suy dinh dưỡng.
Ngoài chế độ chăm sóc tiêu chuẩn, những người tham gia được phân ngẫu nhiên để dùng tecovirimat đường uống hoặc giả dược. Ban đầu Tecovirimat được phát triển để điều trị bệnh đậu mùa và hiện đang được nghiên cứu về hiệu quả chống lại các loại virus đậu mùa khác như đậu mùa khỉ và đậu mùa thỏ. Thuốc hoạt động bằng cách liên kết với protein vỏ VP37 của virus, do đó phá vỡ sự hình thành các virion trưởng thành và ngăn chặn sự lây truyền tiếp theo. Quá trình điều trị được tiếp tục cho đến khi tổn thương được giải quyết. Tuy nhiên, nghiên cứu phát hiện ra rằng tecovirimat không làm giảm đáng kể thời gian tồn tại của các triệu chứng hoặc đẩy nhanh quá trình thanh thải virus vào ngày thứ 14 so với giả dược. Đáng chú ý, tỷ lệ tử vong trong số những người tham gia nghiên cứu là 1,7%, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình toàn quốc là 4,6%. Việc giảm tỷ lệ tử vong này có thể là do dịch vụ chăm sóc nội trú toàn diện và hỗ trợ dinh dưỡng được cung cấp. Các tác giả nhấn mạnh nhu cầu nghiên cứu thêm để tối ưu hóa liều dùng tecovirimat, vì các hướng dẫn hiện tại chủ yếu dựa trên mô hình động vật và dữ liệu dược động học từ những người tình nguyện khỏe mạnh.