Liệu pháp kết hợp Simvastatin và Rifaximin để kiểm soát bệnh xơ gan mất bù
|
Được tóm tắt bởi Nguyễn Tiến Đạt, BA, ScM
Được phiên dịch bởi Lê Phương Quỳnh Nhi, BA |
Đăng vào ngày 18 tháng 4 năm 2025
|
Xơ gan mất bù là giai đoạn tổn thương gan tiến triển nhất, biểu hiện bằng tình trạng sẹo rộng và chức năng gan suy giảm đáng kể. Tình trạng này có thể tiến triển thành suy gan cấp tính và tử vong và hiện tại không có liệu pháp nào có thể ngăn ngừa tình trạng này tiến triển. Được tài trợ bởi Liên minh Châu Âu, một nghiên cứu đã được tiến hành để đánh giá việc sử dụng simvastatin và rifaximin trong việc kiểm soát xơ gan.
Thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 đã tuyển chọn 237 người tham gia với độ tuổi trung bình khoảng 57, tất cả đều được chẩn đoán mắc bệnh xơ gan mất bù (phân loại Child-Pugh B hoặc C). Ở 80% những bệnh nhân này, bệnh gan chủ yếu là do uống rượu, trong khi các nguyên nhân chuyển hóa và nhiễm trùng như viêm gan B và C là những yếu tố phổ biến tiếp theo. Để kiểm soát tình trạng bệnh, khoảng 50% bệnh nhân được điều trị bằng lactulose và thuốc chẹn beta, trong khi norfloxacin chỉ được sử dụng trong khoảng 10% các trường hợp.
Bệnh nhân được chỉ định ngẫu nhiên để dùng giả dược đường uống hoặc kết hợp simvastatin và rifaximin. Trong nhóm điều trị, simvastatin được dùng hàng ngày với liều 20 mg, trong khi rifaximin được dùng với liều 400 mg ba lần một ngày. Simvastatin hoạt động bằng cách ức chế 3-hydroxy-3-methylglutaryl coenzyme A reductase, làm giảm nồng độ cholesterol trong huyết thanh và có tác dụng chống viêm giúp làm giảm tình trạng viêm gan và viêm toàn thân liên quan đến xơ gan. Rifaximi - một loại kháng sinh được hấp thụ tối thiểu vẫn tập trung trong lòng ruột, được sử dụng để giải quyết tình trạng loạn khuẩn đường ruột và tăng tính thấm niêm mạc—các yếu tố liên quan đến xơ gan và sự phát triển của bệnh não gan—bằng cách điều chỉnh hệ vi sinh vật đường ruột và chống lại những tác động có hại này.
Sau 12 tháng điều trị, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng sự kết hợp của simvastatin và rifaximin không làm giảm nguy cơ tiến triển thành suy gan. Hơn nữa, phương pháp điều trị không làm giảm nguy cơ tử vong, ghép gan hoặc các biến chứng khác như cổ trướng và bệnh não gan. Các nhà nghiên cứu cho rằng việc thiếu hiệu quả này có thể là do liều simvastatin tương đối thấp, nằm ở mức thấp hơn của phạm vi hiệu quả để hạ lipid. Họ cũng lưu ý rằng đối tượng nghiên cứu chủ yếu bao gồm những bệnh nhân bị rối loạn chức năng gan từ trung bình đến nặng và xơ gan liên quan đến rượu. Các nghiên cứu trong tương lai có thể xem xét tác động của phương pháp điều trị này ở những quần thể bị xơ gan ít tiến triển hơn, đặc biệt là những quần thể bị nguyên nhân do nhiễm trùng hoặc chuyển hóa.
Thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 đã tuyển chọn 237 người tham gia với độ tuổi trung bình khoảng 57, tất cả đều được chẩn đoán mắc bệnh xơ gan mất bù (phân loại Child-Pugh B hoặc C). Ở 80% những bệnh nhân này, bệnh gan chủ yếu là do uống rượu, trong khi các nguyên nhân chuyển hóa và nhiễm trùng như viêm gan B và C là những yếu tố phổ biến tiếp theo. Để kiểm soát tình trạng bệnh, khoảng 50% bệnh nhân được điều trị bằng lactulose và thuốc chẹn beta, trong khi norfloxacin chỉ được sử dụng trong khoảng 10% các trường hợp.
Bệnh nhân được chỉ định ngẫu nhiên để dùng giả dược đường uống hoặc kết hợp simvastatin và rifaximin. Trong nhóm điều trị, simvastatin được dùng hàng ngày với liều 20 mg, trong khi rifaximin được dùng với liều 400 mg ba lần một ngày. Simvastatin hoạt động bằng cách ức chế 3-hydroxy-3-methylglutaryl coenzyme A reductase, làm giảm nồng độ cholesterol trong huyết thanh và có tác dụng chống viêm giúp làm giảm tình trạng viêm gan và viêm toàn thân liên quan đến xơ gan. Rifaximi - một loại kháng sinh được hấp thụ tối thiểu vẫn tập trung trong lòng ruột, được sử dụng để giải quyết tình trạng loạn khuẩn đường ruột và tăng tính thấm niêm mạc—các yếu tố liên quan đến xơ gan và sự phát triển của bệnh não gan—bằng cách điều chỉnh hệ vi sinh vật đường ruột và chống lại những tác động có hại này.
Sau 12 tháng điều trị, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng sự kết hợp của simvastatin và rifaximin không làm giảm nguy cơ tiến triển thành suy gan. Hơn nữa, phương pháp điều trị không làm giảm nguy cơ tử vong, ghép gan hoặc các biến chứng khác như cổ trướng và bệnh não gan. Các nhà nghiên cứu cho rằng việc thiếu hiệu quả này có thể là do liều simvastatin tương đối thấp, nằm ở mức thấp hơn của phạm vi hiệu quả để hạ lipid. Họ cũng lưu ý rằng đối tượng nghiên cứu chủ yếu bao gồm những bệnh nhân bị rối loạn chức năng gan từ trung bình đến nặng và xơ gan liên quan đến rượu. Các nghiên cứu trong tương lai có thể xem xét tác động của phương pháp điều trị này ở những quần thể bị xơ gan ít tiến triển hơn, đặc biệt là những quần thể bị nguyên nhân do nhiễm trùng hoặc chuyển hóa.