Liệu pháp kết hợp Brexpiprazole và Sertraline cho PTSD
|
Được tóm tắt bởi Nguyễn Tiến Đạt, BA, ScM
Được phiên dịch bởi Lê Phương Quỳnh Nhi, BA |
Đăng vào ngày 28 tháng 3 năm 2025
|
Thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI) như sertraline và paroxetine là phương pháp điều trị duy nhất được FDA Hoa Kỳ chấp thuận cho chứng rối loạn căng thẳng sau chấn thương (PTSD). Tuy nhiên, những loại thuốc này chỉ có hiệu quả ở khoảng một nửa số bệnh nhân và có xu hướng không nhất quán trong việc kiểm soát các triệu chứng xâm nhập và kích động. Điều này đã dẫn đến sự quan tâm đối với các phương pháp điều trị thay thế. Được tài trợ bởi Otsuka Pharmaceutical, một nghiên cứu đã được tiến hành để đánh giá tiềm năng ngoài nhãn của Brexpiprazole trong việc kiểm soát PTSD.
Thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 đã tuyển dụng 1.327 người tham gia với độ tuổi trung bình khoảng 37, tất cả đều được chẩn đoán mắc chứng rối loạn căng thẳng sau chấn thương theo tiêu chí DSM-5. Đánh giá ban đầu sử dụng Thang điểm PTSD do Bác sĩ lâm sàng quản lý cho DSM-5 (CAPS-5) cho thấy tổng điểm trung bình khoảng 38, với sự phân chia gần đúng theo nhóm triệu chứng sau: xâm nhập (9), tránh né (4,5), nhận thức và tâm trạng tiêu cực (14,5) và kích động và phản ứng (10). Ngoài ra, khoảng 25% người tham gia đang dùng thuốc và khoảng 32% đang trải qua liệu pháp tâm lý.
Các bệnh nhân được chỉ định ngẫu nhiên để dùng giả dược hoặc brexpiprazole uống với liều hàng ngày là 2–3 mg, trong khi tất cả những người tham gia đồng thời dùng sertraline với liều 150 mg mỗi ngày. Sertraline, một phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho PTSD, hoạt động bằng cách ức chế sự tái hấp thu serotonin của các tế bào thần kinh trước hạch, do đó làm tăng khả năng có serotonin trong khớp thần kinh và tăng cường cả thời gian và cường độ tác dụng của nó. Cơ chế này giúp điều chỉnh sự mất cân bằng chất dẫn truyền thần kinh được thấy ở những bệnh nhân PTSD, những người thường bị thiếu hụt serotonin. Ngược lại, brexpiprazole hiện đang được sử dụng như một thuốc chống loạn thần để điều trị bệnh tâm thần phân liệt, hoạt động như một chất chủ vận bằng cách kích hoạt trực tiếp các thụ thể serotonin, thay vì chỉ làm tăng mức serotonin. Ngoài ra, brexpiprazole cũng tác động lên các thụ thể dopamine và norepinephrine.
Sau 11 tuần điều trị, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng việc kết hợp brexpiprazole với sertraline có hiệu quả hơn so với việc chỉ sử dụng sertraline trong việc giảm mức độ nghiêm trọng của PTSD, được chỉ ra bởi mức giảm trung bình 19,2% trong tổng điểm CAPS-5. Sự cải thiện này thể hiện rõ trên tất cả các nhóm triệu chứng. Buồn nôn và mệt mỏi là những tác dụng phụ được báo cáo thường xuyên nhất, xảy ra ở khoảng 12% và 5% bệnh nhân; tuy nhiên, liệu pháp kết hợp dẫn đến ít trường hợp ngừng điều trị do tác dụng phụ hơn. Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh nhu cầu thực hiện các nghiên cứu trong tương lai với thời gian điều trị và theo dõi dài hơn để hiểu rõ hơn về tác dụng lâu dài và tính bền vững của phương pháp điều trị này.
Thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 đã tuyển dụng 1.327 người tham gia với độ tuổi trung bình khoảng 37, tất cả đều được chẩn đoán mắc chứng rối loạn căng thẳng sau chấn thương theo tiêu chí DSM-5. Đánh giá ban đầu sử dụng Thang điểm PTSD do Bác sĩ lâm sàng quản lý cho DSM-5 (CAPS-5) cho thấy tổng điểm trung bình khoảng 38, với sự phân chia gần đúng theo nhóm triệu chứng sau: xâm nhập (9), tránh né (4,5), nhận thức và tâm trạng tiêu cực (14,5) và kích động và phản ứng (10). Ngoài ra, khoảng 25% người tham gia đang dùng thuốc và khoảng 32% đang trải qua liệu pháp tâm lý.
Các bệnh nhân được chỉ định ngẫu nhiên để dùng giả dược hoặc brexpiprazole uống với liều hàng ngày là 2–3 mg, trong khi tất cả những người tham gia đồng thời dùng sertraline với liều 150 mg mỗi ngày. Sertraline, một phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho PTSD, hoạt động bằng cách ức chế sự tái hấp thu serotonin của các tế bào thần kinh trước hạch, do đó làm tăng khả năng có serotonin trong khớp thần kinh và tăng cường cả thời gian và cường độ tác dụng của nó. Cơ chế này giúp điều chỉnh sự mất cân bằng chất dẫn truyền thần kinh được thấy ở những bệnh nhân PTSD, những người thường bị thiếu hụt serotonin. Ngược lại, brexpiprazole hiện đang được sử dụng như một thuốc chống loạn thần để điều trị bệnh tâm thần phân liệt, hoạt động như một chất chủ vận bằng cách kích hoạt trực tiếp các thụ thể serotonin, thay vì chỉ làm tăng mức serotonin. Ngoài ra, brexpiprazole cũng tác động lên các thụ thể dopamine và norepinephrine.
Sau 11 tuần điều trị, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng việc kết hợp brexpiprazole với sertraline có hiệu quả hơn so với việc chỉ sử dụng sertraline trong việc giảm mức độ nghiêm trọng của PTSD, được chỉ ra bởi mức giảm trung bình 19,2% trong tổng điểm CAPS-5. Sự cải thiện này thể hiện rõ trên tất cả các nhóm triệu chứng. Buồn nôn và mệt mỏi là những tác dụng phụ được báo cáo thường xuyên nhất, xảy ra ở khoảng 12% và 5% bệnh nhân; tuy nhiên, liệu pháp kết hợp dẫn đến ít trường hợp ngừng điều trị do tác dụng phụ hơn. Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh nhu cầu thực hiện các nghiên cứu trong tương lai với thời gian điều trị và theo dõi dài hơn để hiểu rõ hơn về tác dụng lâu dài và tính bền vững của phương pháp điều trị này.