Chữa trị trầm cảm không có tính rối loạn tâm thần: so sánh ketamine với sốc điện co giật
|
Được tóm tắt bởi Nguyễn Tiến Đạt, BA, ScM
Được phiên dịch bởi Lê Đức Thiên Ân |
Đăng vào ngày 19 tháng 9 năm 2023
|
Hiện nay, liệu pháp sốc điện co giật (ECT) đã trở thành phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho đa số các chứng rối loạn trầm cảm nghiêm trọng. Tuy hiệu quả của phương pháp đã được chứng minh, việc áp dụng ECT vẫn gặp nhiều hạn chế do các yếu tố như sự kỳ thị đến từ xã hội, cần sử dụng thuốc gây mê và mang nguy cơ cao gây tổn hại đến nhận thức. Trong những thập kỷ gần đây, ketamine cũng đã được để điều trị trầm cảm cho bệnh nhân không có triệu chứng rối loạn tâm thần. Tuy nhiên, hiện tại vẫn chưa có sự đối chứng rõ ràng giữa 2 phương pháp điều trị; do đó, một nghiên cứu đã được tiến hành để so sánh hiệu quả trong việc điều trị chứng trầm cảm nghiêm trọng (không kèm triệu chứng rối loạn tâm thần) giữa ECT và ketamine.
Nghiên cứu bao gồm 403 bệnh nhân trong độ tuổi từ 21 đến 75, đã được chẩn đoán mắc chứng trầm cảm nghiêm trọng kháng trị, không kèm triệu chứng tâm thần dựa trên các tiêu chuẩn được quy định bởi Cẩm nang chẩn đoán và thống kê về rối loạn tâm lý (DSM-5). Đánh giá bằng Thang đo trầm cảm Montgomery–Åsberg (MADRS) đã được thực hiện để lựa chọn những bệnh nhân có tình trạng trầm cảm từ vừa đến nặng (điểm số cao hơn 20 trên thang điểm 60). Một nửa số bệnh nhân được tiêm ketamine vào tĩnh mạch 1 liều dưới mức có thể gây mê: 0,5 mg cho mỗi kilogram cân nặng và hai lần mỗi tuần. Nửa còn lại được tiếp nhận điều trị bằng phương pháp sốc điện một bên ở mức 6 lần ngưỡng co giật và diễn ra ba lần mỗi tuần. Sau 3 tuần điều trị, nghiên cứu phát hiện có 55,4% bệnh nhân trong nhóm ketamine và 41,2% bệnh nhân trong nhóm sốc điện co giật mang lại sự cải thiện lâm sàng đáng kể dựa trên kết quả được đo bằng thang điểm QIDS-SR-16. Các nhà nghiên cứu nhận thấy cả hai nhóm đều báo cáo sự cải thiện tương tự nhau về chất lượng cuộc sống trong suốt thời gian theo dõi 6 tháng sau đó. Những bệnh nhân được tiếp nhận điện xâm nhập có nguy cơ cao hơn về tổn thương trí nhớ, so với việc điều trị bằng ketamine. Các kết quả an toàn đáng kể khác bao gồm tỷ lệ cao hơn về tác dụng phụ về cơ xương được báo cáo bởi nhóm ECT và ketamine làm tăng tần suất triệu chứng rối loạn phân ly.
Nghiên cứu bao gồm 403 bệnh nhân trong độ tuổi từ 21 đến 75, đã được chẩn đoán mắc chứng trầm cảm nghiêm trọng kháng trị, không kèm triệu chứng tâm thần dựa trên các tiêu chuẩn được quy định bởi Cẩm nang chẩn đoán và thống kê về rối loạn tâm lý (DSM-5). Đánh giá bằng Thang đo trầm cảm Montgomery–Åsberg (MADRS) đã được thực hiện để lựa chọn những bệnh nhân có tình trạng trầm cảm từ vừa đến nặng (điểm số cao hơn 20 trên thang điểm 60). Một nửa số bệnh nhân được tiêm ketamine vào tĩnh mạch 1 liều dưới mức có thể gây mê: 0,5 mg cho mỗi kilogram cân nặng và hai lần mỗi tuần. Nửa còn lại được tiếp nhận điều trị bằng phương pháp sốc điện một bên ở mức 6 lần ngưỡng co giật và diễn ra ba lần mỗi tuần. Sau 3 tuần điều trị, nghiên cứu phát hiện có 55,4% bệnh nhân trong nhóm ketamine và 41,2% bệnh nhân trong nhóm sốc điện co giật mang lại sự cải thiện lâm sàng đáng kể dựa trên kết quả được đo bằng thang điểm QIDS-SR-16. Các nhà nghiên cứu nhận thấy cả hai nhóm đều báo cáo sự cải thiện tương tự nhau về chất lượng cuộc sống trong suốt thời gian theo dõi 6 tháng sau đó. Những bệnh nhân được tiếp nhận điện xâm nhập có nguy cơ cao hơn về tổn thương trí nhớ, so với việc điều trị bằng ketamine. Các kết quả an toàn đáng kể khác bao gồm tỷ lệ cao hơn về tác dụng phụ về cơ xương được báo cáo bởi nhóm ECT và ketamine làm tăng tần suất triệu chứng rối loạn phân ly.