Sử dụng thuốc kháng viêm dexamethasone để điều trị tụ máu dưới màng cứng mạn tính thay thế cho phẫu thuật mở hộp sọ lỗ khoan
|
Được tóm tắt bởi Nguyễn Tiến Đạt, BA, ScM
Được phiên dịch bởi Lê Phương Quỳnh Nhi, BA |
Đăng vào ngày 17 tháng 7 năm 2023
|
Trong những thập kỷ qua, tỷ lệ tụ máu dưới màng cứng mạn tính ngày càng gia tăng ở nhiều quốc gia phát triển. Điều này có thể được giải thích là do sự già hóa của dân số và việc sử dụng thuốc chống đông máu để điều trị các bệnh tim mạch. Cần mở hộp sọ lỗ khoan để dẫn lưu khối máu tụ; đây là một thủ tục hiệu quả nhưng có nguy cơ tử vong cao hơn. Người ta đưa ra giả thuyết rằng phản ứng viêm khiến tình trạng của khối máu đông trầm trọng hơn bằng cách tích tụ chất lỏng và tăng tỷ lệ đông máu. Do đó, một nghiên cứu đã được thực hiện để điều tra khả năng sử dụng dexamethasone trong điều trị tụ máu dưới màng cứng mãn tính.
Cuộc thử nghiệm lâm sàng được tiến hành ở Hà Lan bao gồm 252 bệnh nhân được chẩn đoán tụ máu dưới màng cứng mãn tính bằng chụp cắt lớp vi tính. Mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng của những bệnh nhân này được đánh giá bằng Thang điểm Markwalder có 5 cấp độ khác nhau, từ không có triệu chứng đến hôn mê. Các nhà nghiên cứu đã loại trừ những bệnh nhân đạt điểm ở hai thái cực của thang điểm Markwalder khỏi nghiên cứu. Những bệnh nhân đang mang thai, mắc bệnh tăng nhãn áp, được đặt shunt dịch não tủy hoặc chống chỉ định dùng corticosteroid đã bị loại khỏi thử nghiệm vì lý do an toàn. Độ tuổi trung bình của những người tham gia là 77 tuổi và hơn một nửa đang sử dụng thuốc chống huyết khối. Những bệnh nhân này được chỉ định ngẫu nhiên để được phẫu thuật mở sọ trong vòng 7 ngày sau khi chẩn đoán hoặc dexamethasone. Thuốc được đưa vào cơ thể bằng đường uống hoặc tiêm tĩnh mạch, trong trường hợp không thể dùng đường uống. Phác đồ dexamethasone kéo dài 19 ngày với 8 mg mỗi 12 giờ trong 4 ngày đầu tiên; liều lượng này đã giảm một nửa cứ sau 3 ngày.
Hội đồng giám sát dữ liệu và an toàn đã quyết định chấm dứt thử nghiệm sớm vì những lo ngại về an toàn cho bệnh nhân trong nhóm dexamethasone. Các nhà nghiên cứu báo cáo rằng những người dùng dexamethasone có tỷ lệ bị khuyết tật nghiêm trọng hoặc tử vong cao hơn 45% sau 3 tháng được theo dõi. Đánh giá trước đó, sau 2 tuần, cũng cho thấy bệnh nhân trong nhóm dùng corticosteroid có tỷ lệ tàn tật cao hơn và điểm số cao hơn trên thang điểm Markwalder. Có đến 59% những người được điều trị bằng dexamethasone cũng gặp tác dụng phụ và biến chứng, cao hơn so với 32% được báo cáo bởi những người được phẫu thuật. Cụ thể là corticosteroid làm tăng tần suất viêm phổi, tăng đường huyết và mê sảng. Hậu quả dẫn đến là 55% những người dùng dexamethasone phải trải qua các ca phẫu thuật tiếp theo.
Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng tác dụng chống viêm dexamethasone mang lại lợi ích cho sức khỏe con người tuy nhiên những nghiên cứu còn bị giới hạn về quy mô & thiếu nhóm so sánh trong thử nghiệm lâm sàng. Một nghiên cứu gần đây đã so sánh dexamethasone với giả dược, cũng phát hiện ra rằng corticosteroid dẫn đến kết quả lâm sàng nghiêm trọng hơn. Bởi vì thử nghiệm đã loại trừ những bệnh nhân không có triệu chứng và hôn mê, nên tác dụng của dexamethasone đối với những người có điểm 0 và 4 trên thang điểm Markwalder vẫn chưa được xác định rõ ràng. Ngoài ra, vì phần lớn bệnh nhân tham gia nghiên cứu có điểm 1 và 2, nên nghiên cứu thử nghiệm có thể được áp dụng tốt nhất cho những bệnh nhân trong tình trạng tỉnh táo hoặc buồn ngủ nhẹ với các khiếm khuyết thần kinh khu trú từ nhẹ đến trung bình.
Cuộc thử nghiệm lâm sàng được tiến hành ở Hà Lan bao gồm 252 bệnh nhân được chẩn đoán tụ máu dưới màng cứng mãn tính bằng chụp cắt lớp vi tính. Mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng của những bệnh nhân này được đánh giá bằng Thang điểm Markwalder có 5 cấp độ khác nhau, từ không có triệu chứng đến hôn mê. Các nhà nghiên cứu đã loại trừ những bệnh nhân đạt điểm ở hai thái cực của thang điểm Markwalder khỏi nghiên cứu. Những bệnh nhân đang mang thai, mắc bệnh tăng nhãn áp, được đặt shunt dịch não tủy hoặc chống chỉ định dùng corticosteroid đã bị loại khỏi thử nghiệm vì lý do an toàn. Độ tuổi trung bình của những người tham gia là 77 tuổi và hơn một nửa đang sử dụng thuốc chống huyết khối. Những bệnh nhân này được chỉ định ngẫu nhiên để được phẫu thuật mở sọ trong vòng 7 ngày sau khi chẩn đoán hoặc dexamethasone. Thuốc được đưa vào cơ thể bằng đường uống hoặc tiêm tĩnh mạch, trong trường hợp không thể dùng đường uống. Phác đồ dexamethasone kéo dài 19 ngày với 8 mg mỗi 12 giờ trong 4 ngày đầu tiên; liều lượng này đã giảm một nửa cứ sau 3 ngày.
Hội đồng giám sát dữ liệu và an toàn đã quyết định chấm dứt thử nghiệm sớm vì những lo ngại về an toàn cho bệnh nhân trong nhóm dexamethasone. Các nhà nghiên cứu báo cáo rằng những người dùng dexamethasone có tỷ lệ bị khuyết tật nghiêm trọng hoặc tử vong cao hơn 45% sau 3 tháng được theo dõi. Đánh giá trước đó, sau 2 tuần, cũng cho thấy bệnh nhân trong nhóm dùng corticosteroid có tỷ lệ tàn tật cao hơn và điểm số cao hơn trên thang điểm Markwalder. Có đến 59% những người được điều trị bằng dexamethasone cũng gặp tác dụng phụ và biến chứng, cao hơn so với 32% được báo cáo bởi những người được phẫu thuật. Cụ thể là corticosteroid làm tăng tần suất viêm phổi, tăng đường huyết và mê sảng. Hậu quả dẫn đến là 55% những người dùng dexamethasone phải trải qua các ca phẫu thuật tiếp theo.
Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng tác dụng chống viêm dexamethasone mang lại lợi ích cho sức khỏe con người tuy nhiên những nghiên cứu còn bị giới hạn về quy mô & thiếu nhóm so sánh trong thử nghiệm lâm sàng. Một nghiên cứu gần đây đã so sánh dexamethasone với giả dược, cũng phát hiện ra rằng corticosteroid dẫn đến kết quả lâm sàng nghiêm trọng hơn. Bởi vì thử nghiệm đã loại trừ những bệnh nhân không có triệu chứng và hôn mê, nên tác dụng của dexamethasone đối với những người có điểm 0 và 4 trên thang điểm Markwalder vẫn chưa được xác định rõ ràng. Ngoài ra, vì phần lớn bệnh nhân tham gia nghiên cứu có điểm 1 và 2, nên nghiên cứu thử nghiệm có thể được áp dụng tốt nhất cho những bệnh nhân trong tình trạng tỉnh táo hoặc buồn ngủ nhẹ với các khiếm khuyết thần kinh khu trú từ nhẹ đến trung bình.